Mikro Dünyadan Sonsuz Uzaya: Diatomlar, Kuyruklu Yıldız

Mikro Dünyadan Sonsuz Uzaya: Diatomlar, Kuyruklu Yıldız

 

Diatomlar

  • Tek hücreli, mikroskobik yosunlardır.
  • Görünüş olarak parlayan mücevherleri andırırlar. Bir kısmı yuvarlak, bir kısmı da iki taraflıdır.
  • Denizler, okyanuslar gibi pek çok su kitlesinin içinde yaşayabilirler.
  • Bir litre deniz suyundaki diatom sayısı, 10 milyondan fazladır.
  • Mükemmel mimarlardır, kendilerine denizin içinde, camın yapı taşı olan silikadan evler inşa ederler.
  • Altın sarısı ya da kahverengi pırıltılı renklere sahiptirler.
  • Kabukları bazen parlayan bir kozalağa, bazen ışıl ışıl bir avizeye, bazen de ihtişamlı bir takıya benzeyebilir.
  • Diatomlar, denizin çimleri olarak da adlandırılabilirler. Zooplankton adı verilen küçük deniz canlılarının temel besin maddesini oluştururlar.
  • Kambur balinalar gibi devasa canlılar da diatomları doğrudan yiyebilir. Bir balinanın birkaç saat tok kalabilmesi için yüz milyar diatom yemesi gereklidir.
  • 25 binden fazla diatom türü vardır ve her kar tanesinin diğerinden farklı olması gibi diatomların kabuklarının şekilleri de birbirinden farklıdır.
  • Diatomlar yaptıkları fotosentez sayesinde, soluduğumuz oksijenin çok büyük bir kısmını oluştururlar.
  • Işık, su, karbondioksit ve gerekli besinlerin olduğu her yerde bulunabilirler. Ağaç kabuklarının üstündeki yosunlarda hatta nemli tuğlalarda bile yaşayabilirler.
  • Olağanüstü hızlarda, bazen sekiz ya da dört saatte bölünerek çoğalırlar.
  • 10 gün içerisinde bir diatomdan 1 milyar diatom üreyebilir.
    Denizlerde ölen diatomlar dibe batarlar, Kuzey Pasifik ve Atlantik okyanuslarının dibi diatom tabakalarıyla kaplıdır.

Kuyruklu Yıldız

  • Kuyruklu yıldızlar, topak halindeki buz kütlelerinden ve tozların kümeleşmesinden oluşurlar.
  • Çoğu ancak teleskopla görülecek kadar küçük olsa da, büyük olanlar Güneş’e yaklaştıkça çıplak gözle de görünecek hale gelmişlerdir.
  • Kuyruklu yıldızlar, Güneş’in etrafındaki dönüşlerini 200 yıldan kısa sürede tamamlayanlar ve 200 yıldan uzun sürede tamamlayanlar olmak üzere iki grupta sınıflandırılırlar.
  • Halley kuyruklu yıldızı her 76 yılda bir Dünya’ya yaklaşarak geçer.
  • Kuyruklu yıldızın merkezinde, yıldızın başını oluşturan sert bir kısım bulunur ve bu yapıya “fluffy (tüylü)” denmektedir. Bu kısım, çoğu kuyruklu yıldızda 16 kilometre kadardır.
  • Merkezdeki bu katı kısmın, sünger gibi gözenekli bir yapıya sahip olduğu için çok hafif olduğu düşünülmektedir. Ancak kaya gibi sert mi yoksa kartopu gibi yumuşak mı olduğu halen bilinmemektedir.
  • Gözenekler buz, kuru buz (karbondioksitin buz hali) ve karbon monoksit ile doludur.
  • Kuyruklu yıldız Güneş’e yaklaştıkça içindeki buzlar buharlaşırlar ve merkezin etrafında “coma” adı verilen bulut tabakasını oluştururlar.
  • Bu bulut, kuyruklu yıldızın atmosferi olarak da isimlendirilmektedir.
  • Kuyruklu yıldızı çevreleyen atmosfer, 1,6 milyon kilometrelik alana yayılabilir ve kalınlığı Dünya’da bulunan bulutlardan 10.000 kat daha incedir.
  • Güneş’in radyoaktif ışınları kuyruklu yıldızın atmosferindeki toz parçalarını iterek kuyruğun oluşmasını sağlar.
  • En uzun kuyruğun 160 milyon kilometre olduğu bilinmektedir.
  • Kuyruklu yıldızı saran atmosferdeki ve kuyruktaki gazlar, Güneş’ten büyük bir hızla yayılan elektrik yüklü parçacıklara maruz kaldıklarında iyonlaşırlar.
  • İyonlaşan gazlar, Güneş’ten gelen ışınları yansıtırlar ve kuyruklu yıldızın parıldayan kuyruğunu meydana getirirler.

Bu makale, İlmi Mercek Dergisi 29. sayı (Kasım 2006) 18. sayfada yayınlanmıştır.

Yorum bırakın

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: